Niet 8 mei maar 9 november is de dag van Europa's democratie

Door Paul Cordy op 6 juli 2017, over deze onderwerpen: Blog

Mijn antwoord op een opiniestuk van Herman Van Goethem (DM, 5/7/17)...

Er is geen land waar het einde van de Tweede Wereldoorlog zo grondig herdacht wordt als in Rusland: een gigantische militaire parade in Moskou – van militarisering van een herdenkingsdag gesproken – en feestelijkheden doorheen heel het land. Wie ooit op 9 mei in Rusland was, weet hoe belangrijk die feestdag daar is (omdat de Sovjetunie een dag later de Duitse capitulatie ondertekende eindigde de Tweede Wereldoorlog daar een dag later). Nochtans heeft het na 1945 twintig jaar geduurd vooraleer de toenmalige Sovjetunie jaarlijks de overwinning op nazi-Duitsland herdacht. Om allerhande ideologische en politieke redenen toonden Stalin en Chroesjtsjov hier geen belangstelling voor. Voor de huidige Russische leider Poetin kan 9 mei niet dik genoeg in de verf worden gezet. Een mooie illustratie van hoe het herdenken van een historische gebeurtenis doorheen de tijd kan evolueren.

Eenzelfde evolutie heeft onze herdenking van 11 november ondergaan. Van een patriottische viering van de overwinning op een vreemde bezetter is deze dag geëvolueerd naar een herdenking van oorlogsslachtoffers – alle oorlogsslachtoffers. Ik weet niet of rector Herman Van Goethem recent nog een 11 novemberherdenking in ons land heeft meegemaakt (DM 5/7), maar alvast de herdenkingen die in Antwerpen worden georganiseerd leggen vooral de focus op het piëteitsvol herdenken van oorlogsslachtoffers en op het aanklagen van zinloos oorlogsgeweld. En nee, die herdenking beperkt zich niet tot de gebeurtenissen van 1914-1918.

Politieke factor

SHARE

Het einde van de Eerste Wereldoorlog is voor ons land uitermate belangrijk. Het is het moment waarop het algemeen stemrecht de politieke verhoudingen definitief verandert

Rector Van Goethem betoogt dat de Eerste Wereldoorlog maar een beperkte breuklijn vormt en dat 8 mei als overwinning van de democratie op totalitaire en dictatoriale systemen veel belangrijker is. Het einde van de Eerste Wereldoorlog is voor ons land evenwel uitermate belangrijk. Het is het moment waarop het algemeen stemrecht de politieke verhoudingen definitief verandert, waarop de Vlaamse Beweging een politieke factor wordt en de Vlaamse ontvoogding in een stroomversnelling brengt, het moment ook waarop de eerste aanzetten worden gegeven voor het sociaaleconomisch model dat we tot op vandaag kennen. Het is evengoed het moment waarop een aantal naties in Europa zich ontworstelen aan een drukkend autocratisch staatsverband en politiek zelfstandig werden.

Maar er is meer. 8 mei mag dan misschien voor West-Europa de definitieve overwinning van de democratie betekenen, voor tientallen miljoenen Midden- en Oost-Europeanen betekende 9 mei een einde van de politieke vrijheid en een voortzetting van een totalitaire dictatuur voor maar liefst 45 jaar. Pas bij de omwentelingen van 1989, bij de val van het communisme in Europa, komt de echte bevrijding voor geheel Europa. Het opende ook het perspectief op de politieke samenwerking van het grootste deel van het continent. 9 november, de dag dat de Berlijnse Muur viel, kan veel meer aanspraak maken op de status van feestdag voor de democratie dan 8 mei.

11 november als moment waarop we piëteitsvol alle oorlogsslachtoffers herdenken is een belangrijke feestdag. Laat ons dat zo ook houden. En laat ons 8 mei en 9 november aangrijpen om in ons onderwijs de cruciale betekenis van die dagen te onderstrepen.

https://www.demorgen.be/opinie/niet-8-mei-maar-9-november-is-de-dag-van-...

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is